Zó maken we de samenleving toegankelijker voor mensen met hersenletsel

Blog van bestuurder Lidy Evenhuis

Je hoort het zo vaak: iedereen moet kunnen meedoen. Het zijn mooie woorden, maar de praktijk vertelt helaas iets anders. Voor mensen met hersenletsel is meedoen nog altijd geen vanzelfsprekendheid. Niet omdat hun beperking dat onmogelijk maakt, maar omdat de samenleving voor hen niet goed toegankelijk is. Zelfs bij alledaagse handelingen, zoals boodschappen doen, een drankje bestellen of een activiteit bezoeken in het buurthuis, blijkt de drempel letterlijk en figuurlijk te hoog.

Bij SGL/Relim horen we deze verhalen helaas nog te vaak. Ik vind dat doodzonde. In een maatschappij die inclusie zo belangrijk vindt, zou je toch mogen verwachten dat mensen met niet-aangeboren hersenletsel makkelijker kunnen meedoen.

Dat de samenleving niet toegankelijker is voor onze cliënten is geen kwestie van onwil. Het heeft vooral te maken met onwetendheid. Belemmeringen worden pas zichtbaar als je er zelf tegenaan loopt. Daarom blijft het nu nog te vaak bij goede bedoelingen en halfslachtige oplossingen. Voor de winkeldeur ligt een plankje, maar binnen zijn de gangpaden te smal voor een rolstoel. Het café heeft een aangepast toilet, maar de bar is te hoog om zelfstandig te kunnen bestellen. Of het gebouw zelf is weliswaar rolstoelvriendelijk, maar de stoep buiten staat vol hindernissen.

Gelukkig hoor ik om me heen ook positieve verhalen. Zo wordt het Pieterpad, dat ook door Limburg voert, toegankelijk gemaakt voor mensen in een rolstoel. Ook zijn er speciale triatlons waar mensen met niet-aangeboren hersenletsel op hun eigen manier en niveau aan kunnen meedoen. Voorbeelden als deze laten zien wat er mogelijk is als je je openstelt voor de belevingswereld van een ander.

En juist daar zit de uitdaging. Een samenleving wordt pas echt toegankelijk als je leert kijken door andermans ogen. Niet één keer, maar structureel. Hoe ziet de wereld eruit als je in een rolstoel zit? Hoe ervaar je een ruimte als je minder prikkels kunt verdragen? Welke obstakels kom je tegen als je moeite hebt met communiceren, terwijl je prima begrijpt wat er om je heen gebeurt?

Alles draait om bewustwording. Daarom blijf ik als bestuurder aandacht vragen voor een betere toegankelijkheid; in gesprekken met gemeenten en provincie, maar ook bij het grote publiek. Binnen SGL trekken we hierin samen op. We signaleren wat er misgaat, denken mee over oplossingen en blijven het gesprek voeren.

Ook jij kunt een belangrijke bijdrage leveren. Zie je iets wat beter kan? Ga erover in gesprek. Heb je ideeën om de openbare ruimte toegankelijker te maken? Meld ze bij je gemeente. Verandering begint vaak klein, met aandacht.

En last but not least: kijk eens wat verder dan je neus lang is. Nog te vaak worden mensen met hersenletsel beoordeeld op wat zij niet kunnen. Er wordt letterlijk over hun hoofd heen gesproken, alsof ze er niet bij zijn. Een beperking zegt niets over iemands waarde, persoonlijkheid of talenten.

Toegankelijkheid begint met een simpele vraag: wie is deze persoon, en wat heeft hij of zij nodig om mee te kunnen doen? Als we die vraag vaker stellen, komt een samenleving waarin iedereen mee kan doen écht dichterbij.

Lidy Evenhuis
Bestuurder SGL/Relim